We współczesnej dydaktyce szkolnej znaczącą rolę odgrywają techniki audiowizualne i technologia informacyjna. Wykorzystanie podczas zajęć nowoczesnych metod projekcji obrazu, korzystania z zasobów Internetu, testy on-line oraz przygotowywane przez uczniów prezentacje multimedialne są coraz bardziej powszednim elementem zajęć.

Nadal jednak znaczącym utrudnieniem dla nauczyciela jest prowadzenie zajęć z użyciem np. materiałów drukowanych, eksponatów o małych wymiarach, cennych lub delikatnych. Podobna komplikacją ze względów bezpieczeństwa jak i odpowiedniej widoczności dla uczniów są doświadczenia wykonywane podczas zajęć.

Odpowiednią pomocą dla nauczyciela przypadkach opisanych powyżej  może być kamera dokumentacyjna podłączana do projektora multimedialnego. Urządzenie znane również pod nazwą Wizualizer (http://pl.wikipedia.org/wiki/Wizualizer) przekazuje widok przedmiotu trójwymiarowego lub nieprzeźroczystego na ekran monitora komputerowego, prezentacyjnego (plazma/LCD) czy wspomniany  projektor multimedialny.

Wizualizery wykorzystywane są podobnie jak tablice interaktywne do zastosowań profesjonalnych ale równie często można je spotkać w edukacji. Stosowane są jako uzupełnienie systemu prezentacyjnego lub bezpośrednio na stanowiskach pomiarowych / badawczych.

Na rynku obecne są dwie technologie w których produkowane są wizualizery i stąd ich naturalny podział na urządzenia analogowe i cyfrowe. Na potrzeby niniejszego artykułu nie będę zagłębiał się w szczegóły techniczne przetwarzania i obróbki obrazu a jedynie pozostanę na niezbędnym minimum umożliwiającym ocenę przydatności i jakości oferowanych rozwiązań.

Analogowe kamery dokumentacyjne - posługują się analogową obróbką obrazu, podłączane są do wejścia video lub s-video w projektorze multimedialnym lub monitorze prezentacyjnym.

Zalety:
Cena
Dostępność różnorodnych modeli wielu producentów
Łatwa obsługa i podłączanie

Wady:
słaba jakość prezentowanego obrazu
obsługa z panelu sterującego urządzenia
urządzenia nie zapewniają odpowiedniej czytelności wyświetlanego tekstu

Wizualizer SAMSUNG SVP 5300

Analogowe kamery dokumentacyjne z wbudowanym Scan konwerterem – podłączenie i jakość obrazu taka sama jak w powyższym przypadku. Wbudowany Scan konwerter umożliwia podłączenie komputera do wizualizera i przełączanie się z obrazu komputerowego na obraz z kamery dokumentacyjnej.

Zalety:
Cena
Możliwość podłączenia komputera i wizualizera pod jedno gniazdo w urządzeniu wyświetlającym
Łatwe przełączanie się pomiędzy prezentacją i obrazem z kamery podczas zajęć

Wady:
słabsza jakość prezentowanego obrazu komputerowego
niewielka różnica w cenie przy porównaniu z prostymi modelami wizualizerów cyfrowych

Wizualizer ELMO EV-4400AF

Cyfrowe kamery dokumentacyjne - posługują się cyfrową obróbką obrazu, podłączane są do wejścia „RGB” lub „komputer” w projektorze multimedialnym lub monitorze prezentacyjnym. Wbudowany Scaler umożliwia podłączenie komputera do wizualizera i przełączanie się z obrazu komputerowego na obraz z kamery dokumentacyjnej. Uzyskiwana jakość obrazu jest w tym wypadku najwyższa a ponadto możliwa jest  prezentacja całej strony A4 (co było technicznym ograniczeniem w przypadku urządzeń analogowych).

Zalety:
Jakość obrazu
Możliwość podłączenia komputera i wizualizera pod jedno gniazdo w urządzeniu wyświetlającym
Gniazdo USB lub kart pamięci do wyświetlania obrazu np. z zewnętrznych nośników
Łatwe przełączanie się pomiędzy prezentacją i obrazem z kamery podczas zajęć
Możliwość sterowania z pilota oraz prostego oprogramowania które daje możliwości zapamiętywania obrazu lub sekwencji wideo bezpośrednio na komputerze
Wizualizer jest w stanie wyświetlić całą stronę A4
Możliwość zapisania kilku „zrzutów obrazu” w pamięci wizualizera
Rozwinięta automatyka obsługi – możliwość sterowania przez system sterowania centralnego

Wady:
Wyższa cena od urządzeń analogowych
Konieczność skorzystania z fachowej pomocy (konsultanci handlowi) w przypadku doboru urządzenia/zakupu

Zastosowanie

 Kamera dokumentacyjna niezależnie od technologii w której pracuje, sprawdzi się znakomicie w wielu pracowniach szkolnych, jako urządzenie uzupełniające zestaw multimedialny. Dzięki podłączeniu do projektora i wyświetleniu obrazu widzianego przez wizualizer  w tym samym czasie wszystkim zainteresowanym przedstawiona będzie rycina z książki fragment tekstu czy przedmiot. Nauczyciele przedmiotów takich jak geografia biologia czy chemia nie muszą prezentować próbek czy eksponatów poszczególnym uczniom. Umieszczenie preparatu w polu wizualizera pozwala wszystkim uczniom uczestniczyć w obserwacji obiektu czy reakcji chemicznej z zachowaniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa i bez rozprężenia atmosfery pracy oraz straty czasu związanego z zebraniem wszystkich uczniów przy stole doświadczalnym.

Znakomitym przykładem urządzenia spełniającego wspomniane oczekiwania może być przenośny wizualizer Wizualizer SAMSUNG SDP 850 DXE.

Możliwość obsługi wizualizerów z poziomu komputera pozwoliła niektórym producentom wizualizerów na zintegrowanie ich z innymi rozwiązaniami prezentacyjnymi. W aulach wykładowych gdzie stosuje się systemy sterowania centralnego, obsługa urządzenia może odbywać się przy pomocy centralnego pilota lub panelu sterowania.

Wizualizer SAMSUNG SDP 850 DXE

Innym przykładem może być możliwość zintegrowania Tablicy Interaktywnej z kamerą dokumentacyjną poprzez uwspólnienie części oprogramowania. Efektem końcowym jest możliwość bardzo intuicyjnego sposobu obsługi urządzenia i wygoda w zastosowaniu.

Na tablicy Interaktywnej widoczny jest obszar roboczy kamery a wyświetlany w nim fragment tekstu czy eksponatu, może być natychmiast wykorzystany podczas zajęć. Zapamiętanie obrazu w zasobach komputera jest najłatwiejszym sposobem jaki udało mi się dotychczas poznać. Dodatkowym atutem integracji jest możliwość zapisu obrazów przez urządzenie bezpośrednio na nośniku zewnętrznym . Taka funkcja pozwala na wykorzystanie możliwości samego wizualizera jako urządzenia rejestrującego obraz.

Ten fakt pozwala na gromadzenie cyfrowych danych wykorzystywanych podczas zajęć. To jednocześnie zmienia standard prowadzenia lekcji nawet w słabiej wyposażonych salach szkolnych.

Wizualizery będąc obecne na rynku prawie tak długo jak projektory multimedialne, rozwijają się bardzo dynamicznie. Będą nadal niezbędnym łącznikiem pomiędzy „analogowymi elementami” procesu dydaktycznego i ich interaktywnymi i multimedialnymi elementami technologii informacyjnej.

Tym którzy uznają wyższość typowego skanera nad kamerą dokumentacyjną polecam przeprowadzenie zajęć z użyciem jednego a potem drugiego rozwiązania. Łatwość pracy, natychmiastowe pojawianie się żądanego widoku, kadrowanie i możliwość powiększenia wybranego fragmentu i natychmiastowy łatwy zapis w zasobach komputera, powinna przekonać sceptyków.

Marek Nowowiejski